|
Kentin çekirdeğini, kıyıdaki lagünün
çevresine Mısır Kralı II. Ptolemy Phiadelphus'un (İÖ
285-247) kurduğu ve karısının adını verdiği Arsinoe
denilen bir yerleşmenin oluşturduğu söylenmektedir.
Daha sonra kentleri 648 yılında Arap korsanları
tarafından yağmalanınca Arsinoe'ye göç eden
Salamisliler Arapların bulamaması umuduyla buraya
Ammakhostos ya da "kumlara gizli" adını
vermişlerdir. Bugünkü Famagusta (Gazimağusa) sözcüğü
de buradan türetilmişti.
Famagusta'nın asıl gelişmesinin ada 1191 yılında
haçlıların eline geçtikten sonra gerçekleştiği
görülmektedir. Bu tarihten sonra kent hacıların
Kudüs'e gidip gelirken mola verdikleri bir durak
haline gelmiştir. Hristiyanlığın kutsal
topraklardaki son kalesi Akra da 1187 yılında
Eyyubiler tarafından alınınca, son Hristiyan
şövalyeleri, soylular ve tüccarlar Famagusta'ya
göçmüş ve kutsal topraklara dönecekleri günü
beklemeye başlamışlardır. Papalığın Hristiyanların
dinsizlerle alış veriş etmesini yasaklamasından
sonra Kıbrıs limanları Suriye limanlarının yerini
almış ve Batılı ülkeler ekonomik çıkarlarını korumak
için Famagusta'da ticaret kolonileri kurmuşlardır.
Her ne kadar bu çıkar kavgası sonunda Cenevizlilerin
zaferiyle bitmişse de sonu gelmeyen kanlı mücadele
Famagusta'yı tüketmiş ve nüfusunun büyük bir kısmı
kenti terketmişti. 1489 yılında ada Venediklilerin
eline geçtiğinde kent yıkıntı halinde idi.
Venediklilerin gelişiyle kentte yeni bir inşaat
hamlesi başladı. Ancak bu onu güzelleştirmeye değil
yaklaşan Osmanlı tehlikesine karşı savunmaya
yönelikti. Deniz tarafındaki tabyalar, Martinengo
tabyası ve Kara Kapısı'nın Ravelin denilen tabyası
bu sırada inşa edilmiştir. Bu ara surların dışına 46
metre genişliğinde bir hendek açılarak içi su ile
doldurulmuştu. Ancak kalın surları ve tabyaları
yeterli olmayacak ve kent 1571 yılında zorlu bir
kuşatmadan sonra Osmanlı ordusuna teslim olacaktı.
Gazimağusa'da görülebilecek oldukça fazla sayıda
turistik ve tarihi yer mevcuttur. Bunlar Lala
Mustafa PaşaCamii, Salamis Harabeleri, Othello
Kulesi, Canbulat Müzesi, Sinan Paşa Camii, Namık
Kemal Hapishanesi, çeşitli kilise ve manastırlar
mevcuttur.Gazimağusa'nın önemli turistik yerlerinden
bazı seçmeler şunlardır:
LALA MUSTAFA PAŞA CAMİİ
St. Nicholas Katedrali Akdeniz dünyasının en güzel
Gotik yapılarından biri olarak bilinmektedir.
Lüzinyan'lar döneminde 1298-1312 yılları arasında
yapılmıştır. Önündeki tropik incir (Ficus Sycomorus)
ağacının inşaat başladığı zaman dikildiği ve
katedral ile yaşıt olduğunu söyleyenler vardır. 1571
yılında cami haline getirilene kadar adanın kralları
önce Lefkoşa'daki St. Sophia Katedrali'nde Kıbrıs
Kralı olarak, sonra da kutsal topraklara daha yakın
olduğu için Famagusta'da Kudüs Kralı olarak taç
giyerlerdi.
Katedralin en güzel ve en iyi korunmuş olan Batı
cephesinin mimarisi Fransa'nın Reims Katedrali'nin
ön yüzünden etkilenmiştir. Bu cephede ortadaki
girişin üzerinde Gotik stilde işlemeli eşsiz bir
pencere yer almıştır. Avlusundaki 16. yüzyıl Venedik
galerisi günümüzde şadırvan olarak kullanılmaktadır.
Girişinin iki yanındaki yuvarlak pencerelerin
üzerinde bir Venedik arması görülmektedir. Oynayan
hayvanlar ve çelenklerle süslü kabartmanın
Salamis'teki bir Roma tapınağından geldiği
sanılmaktadır. Katedralin içinde orta nefin yan
neflerden tonozla bir tavanı da taşıyan iki sıra
sütunla ayrıldığı göze çarpar. Apsıti Kıbrıs
kiliselerinin çoğunda olduğu gibi Doğu üslubunda,
yani üç bölmelidir. Yukarıdaki gülpencereler veya
sivri kemerli ince uzun pencereler çok iyi korunmuş
durumdadır. Batı yönünde ve yanda iki ufak şapel yer
almıştır.
OTHELLO KULESİ
Othello Kulesi olarak bilinen bu kale ilk olarak 14.
yüzyılda Lüzinyan'lar tarafından limanı savunmak
amacıyla inşa edilmiştir. Etrafı derin bir hendekle
çevrili idi. Koruduu Deniz Kapısı, Kara Kapısı ile
birlikte surlarla çevrili kentin iki ana girişinden
biriydi. 1492'de Venediklilerin Girne'de yaptıkları
gibi bu ortaçağ kalesini de bir topçu tabyasına
dönüştürdükleri görülmektedir. Kalenin girişinin
üzerinde asılı Venediğin amblemi olan Saint Mark'ın
kanatlı aslan kabartmasının altında kaleyi bu hale
getiren kaptan Nicolo Foscarini'nin adı yazılıdır.
Leonardo da Vinci'nin 1481 yılında Kıbrıs'ta iken
Venediklilere kentin savunma sistemi hakkında
tavsiyelerde bulunduğu söylenmiştir.
Kale kulelerden ve topçu bataryalarıyla biten
koridorlardan oluşmuştur. Geniş avlusunun bir
yanında inşa edilmiş olan yemekhane ve üstündeki
yatakhane Lüzinyanlardan kalmadır. Kalenin avlusunda
duran topların bir kısmı Osmanlı, bir kısmı İspanyol
yapımıdır. Demir gülleler toplara, taş gülleler de
mancınıklara aittir.
Kalenin bugünkü adı, ada bir İngiliz sömürgesi iken
kullanılmaya başlanmıştır. Sheakespeare'in ünlü
tragedyasının bir bölümü "Kıbrıs'ta bir liman
kentinde" geçer ve tragedyanın kahramanı Othello bir
"Moor (Faslı)" olarak tanıtılır. Yazarın adanın o
dönemde Venedikli valisi olan ve sadece soyadının
anlamı "Moor" olan Christophoro Moro'nun adını
duyduğu ve yanılarak onun bir Faslı olduğunu
düşündüğü sanılmaktadır.
Kara Kapısı bir ravelinle korunmuştu. Burada
geçitler ve top yuvalarına ek olarak bir şapel ve
zindan olarak kullanılan yer altı odaları
bulunmaktadır.
Deniz tarafındaki Venedik dönemine ait arsenal
Canbulat Burcu olarak bilinmektedir. Söylentiye göre
Osmanlı kuşatması sırasında Canbulat Bey bu
girişteki döner çarka atıyla birlikte saldırarak
işlemez hale getirmiş ve şehit düşmüştür.
SALAMİS
Antik Salamis kentinin Truva savaşından dönen Teucer
tarafından inşa edildiğine inanılmaktadır. Roma
İmparatorluğu döneminde imparatorluğun doğusundaki
en büyük ticaret merkezi olarak Salamis
bilinmektedir. Milattan sonra 4. Yüzyılda bir deprem
Salamis'i tamamıyla yıkmıştır. Bundan sonra
İmparator Costantin tarafından yeniden inşa edilmiş
ve Costantia adını almıştır. 648 yılında kent Arap
istilacılar tarafından bir kez daha harap edilmiş ve
o tarihten sonra onarım görmemiştir. Kıbrıs adasının
en güzel kumlu plajlarından birinin yanında bulunan
Salamis antik kenti kısmen ormanlık bir alan
içerisinde yer almaktadır. Kıbrıstaki en büyük amfi
tiyatro olan kentteki tiyatro, spor alanı, hamamlar
ve pazar alanı ziyaret edilebilir.
|
