Kıbrıs Atasözleri

Acı patlıcanı gırağı yagmaz

Aç ayı oynamaz

Adam olacag çocuk bokundan bellidir

Adam    gıtlığında    keçiye    Abdurrahman Çelebi deUer

Adamın arkasına vurmuşlar, “ah arkam!” demiş.

Adı böyüg, götü govug

Adı çıgdı dokuza, enmez sekize

Ag agca gara gün içindir

Ağaç yaşıkan eğilir

Ağır daş köşe daşı olur

Ağır daş yerinden oynamaz

Ağlamayan çocuğa meme vermezler (yogdur)

Ağlarsa anam ağlar, gusuru yalan ağlar

Ağnayana sivri sineg saz, ağnamayana davul zurna az

Ağustozun yarısı yaz yarısı gış

Akacag gan damarda durmaz

Akan su pislig dutmaz (Akan su mundar olmaz)

Akıl akıldan üsdündür

Akıl yaşda değil başdadır

Akılları pazara çıkarmışlar! herkes gendi ninkini beğenmiş

Akıllı adama kırk gün deli demişler, kırk birinci gün deli olmuş

Akılsız başın cezasını ayaklar çeker

Akrab etmez akrabanın akrabaya ettiğini

Alacaglıyı gören yolunu değiştirir

Alan da pişman satan da (almayan da)

Alışmış gudurmuşdan beterdir

Allah gardaşı gardaş yarattı, kesesini ayrı

Allah iki kapu körlemez, bir kapu körler

Allah peksimetleri dişsizlere verir

Allah, derdi sevdiği gula verir

Allah’dan eylik,  (İngilizden)  hükümetten aylık

Allah’dan ümit kesilmez

Allah’ı dutan mahrım galmaz

Allah’ın öldürmediğini gullar öldürmez

Allah’ın selamı paraylan oldu

Altın yere düşmeylan gıymetinden gaybetmez

Aman deyene el gakmaz

Ana gibi yar, vatan gibi dayar olmaz

Ana ölürsa çocuk ovada, buba olursa yu vada galır

Anasına bag gızını al kenarına bag bezini al

Arabın aglı incir çekirdeğini doldurmaz

Arayan mevlasını da bulur, belasını da

Armud biş, ağzıma düş

Arsıza yüz verme, asdar da isder

At binenidir, gılıç guşananın

Ata semer yakışmaz

Ateş düşdüğü yeri yakar

Ateş olmayan (yanmayan) yerden duman çıkmaz

Atı alan Ûsgüdar’ı geçdi

Ava giden avlanır

Avaracı popaz sağları da gömer

Ayağını yorganına göre uzat

Aynaya ne yüz gösderirsan onu görün

Ayranı yog içmeye, atınan gider sıçmaya

Az tamah çok ziyan getirir

Aza ganaat etmeyen çoğu da gaybeder   

Bakarsan bağ olur, bakmassan dağ olur

Bakmaylan olsaydı, köpek gasap olurdu

Balı dutan barmag yalar

Balıg başdan kokar

Baş nere gidersa, ayaglar da o yana gider

Baş ol da isdersa suğan (köpek) başı ol

Başgasının ipiyla guya enilmez

Başı ağrıyan hekime gider

Bayramdan soora bayramın mubarek (mübarek) olsun

Beleş sirke baldan datlıdır

Ben derim gene bayram hafdası o der bana mangal tahdası

Ben ona hadımım derim, o bana “kaç çocuğun var?” der.

Beni sokmayan yilan bing yaşasın

Besle gargayı oysun gözünü

Beyazın adı var, esmerin dadı var

Bilmediği beş vakıt namaz, onu da şeytan gomaz

Bilmemeg ayıp değil, sormamag ayıp

Bir acı gavenin kırd sene hatırı vardır

Bir atıldın çekirge, iki atıldın çekirge…

Bir elin şamatası duyulmaz

Bir evde iki gız, biri çuvaldırz, biri biz.

Bir fese iki kafa sıymaz

Bir koltuğa iki karpuz sıymaz

Bir nüsübetin dokuz köve zararı tokunur

Biri yer, bin bakar, gıyamet ondan kopar

Birinin adı çıkacağına canı çıksın

Birligden dirlig olur

Bizden çıkdı buz gibi, brak erisin duz gibi

Bok yedi da bohura (Abohor’a) gitti

Boş çuval dig durmaz

Boş duranı Allah sevmez

Boynuz gulagları geçer

Böyüg başın belası da böyüg olur

Böyüg gemi böyüg furtuna

Böyüg lokma ye, böyüg laf söyleme

Böyünkü yumurta yarınki tavuu deyer

Böyünün işini yarına bragma

Bu gemi bu yükü çekmez

Budundan kes da ye başgasına (gasaba) minnet etme

Bülbülü altın kafese goymuşlar “ah vatanım” demiş

Bülbülün çekdiği dilinin belasıdır                                                                                                                              

Büyüglenme padişahım senden büyük Allah var.

Büyük balıg güçüg balığı yutar

Çabuk hırsız ev sahibini basdırır

Çam sakızı çoban armağanı

Çın çın eden nalçadır, iş bitiren agcadır

Çifde maksıl alan çifde yatakda yatır

Çirkefe daş atma üsdüne sıçrar

Çivi çiviyi söker

Çocuğun yediği helal, geydiği haram

Çocuk düşe gaka böyür

Çoğa tamah eden azı da gaybeder

Çok duy da az inan

Çok koşduran tez yorulur

Çok naz aşık usandırır

Çok okuyan değil çok gezen bilir

Çok ören köpekden gorkma

Çürük arpa, sağlam ata zarar vermez.                                                                                                                           

Dağ dağa kavuşmaz, insan insana gavuşur

Dağdan geldi bağdakını govsun

Dağdan geldi dağ adamı, govmak isder sağ adamı (hasda eder sağ adamı)

Dam üsdünde saksağan, vur beline gazmayı

Damlaya damlaya göl olur, damlacıgdan sel olur

Daş yerinde ağırdır

Daşıma suyunan değirmen dönmez

Datlı dil ilanı deliğinden çıkarır

Davedsiz düğüne köpekler gider.  (Davet siz köpeğin düğünde ne işi var.?)

Davul da dengi dengiylan der

Davulun sesi uzakdan hoş gelir

Dayag cennedden çıgmadır

De bana arkadaşını, söyleyim sana ne mal olduğunu

Deliye hergün bayram

Deliye iş buyur arkasından da sen git

Deliye kapuyu kapat dediler, aldı omuzu na da gitti

Demir sıcağkan dövülür

Denizde gum   ….’da   para; çıra yak da metellik ara

Denize düşen yilana sarılır

Densizin haggından imansız gelir

Derd söylemeylan tükenmez

Derdini söylemeyen derman bulamaz

Dere her zaman kütük getirmez

Dereye giren ıslanır da çıkar

Dervişin figri neyisa, zigri da odur

Deveye ot lazımsa, boyunu uzatsın

Dibsiz kiler hoş ambar. Ölç babam ölç

Dilin kemiği yog, ama kemig gırar

Dimyad’a pirince giderkana evdeki bulgurdan olduk

Doğru söyleyeni dokuz kövden govallar.

Domuzun guyruğunu kırk sene menge neye goymuşlar, gene doğrulmamış.

Dosd acı söyler

Dosd ağladır, düşman güldürür

Dosd başa düşman ayağa bakar

Dosd gara günde belli olur

Dörd eden derd eder

Dörd göz bir evlad içindir

Durgun sular derin olur

Düngürcülüğe giden, boglu babuc da yalar

Düşenin dosdu olmaz

Düşmez gakmaz bir Allah.                                                                                                                                   

İğneyi gendine batır, çuvaldızı başgasınaİhdiyar lafı yabana atılmaz

İki cambaz bir ibde oynamaz

İki çıplak bir hamama gelişir(yakışır)

İki dilber biri birine benzer

İki göngül bir olunca samanlık seyran olur

İki su bir ekmeg yerine geçer                                                                                                                        

İlan ilancıg doğurur, gurkudacıg değil

İlanı başı yeyinca yola çıkarda sürünür

İlanın başını güçüğkana ezmeli

İmamı bulmuşukan, nikahı da gıyalım

İmanılan para kimdedir belli değil

İnsaf da dinin yarısıdır        

İnsan deli olmadan veli olmaz

İnsan tokuşacağı daşı bilse eğilir da galdırır

İnsanın adı çıkacağına gözü (canı) çıgsın

İsdeyenin yüzü bir gara, vermeyenin iki

İşden artmaz, dişden artar

İşediğin yeri başkasına gösderme, soora gidip sıçar

İşine gelmeyinca, yemeyen yeri gaşınır

İşlenmiş goyunun südü datlı olur

İşleyen demir paslanmaz (Parlak olur, ışıldar)                                                                                                                              

Kapuyu gırar odun, halayığı … kadın, yaparım ben bu işin üsdesinden gelirim.

Karpuz yata yata böyür

Kedi gördü kıçında bir yüzük (sıyrık) da “amma yara!” dedi

Kedi yetişmediği ciyere pis der

Kel başa şimşir darak

Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur

Kelin dırnağı olsa gendi kelini gaşır

Kesgin sirke gendi gabına zarar verir

Kılavuzu garga olanın burnu bogdan gakmaz

Kır atın yanında duran ya huyundan alır ya tüyünden.

Kırg dervişig, birbirimizi bilmişig

Kırkdan soora azanı teneşir paklar

Kırkdan soora bayram olmaz

Kimin arabasına binersak onun türküsünü söylerik.

Kimse kimsenin kısmetini yeyemez.

Korkmuş ete sineg gurt atar

Köpek bok yemeylan,deniz mundarolmaz

Köpek yediği yerde örer

Köpeklerin duası gabul olsa, gökden kemik yağardı.

Köprüden geçene gadar ayıya dayı deller

Körkak bezirgan ne kar eder ne ziyan

Kötülüg yapanın yanına galır

Köyü buldu köpeksiz, çıgdı yola (da gezer) deyneksiz.                                                                                                                           

Mal canın yongasıdır

Mal parası,   mülk  parası, haniya bunun sorası?

Mandarada olag doğsa, ovada otu biter

Merdeven basamag basamag.

Minareyi çalacak olan gılıfınıda hazırlar

Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer

Mühür kimdeyse Seleyman odur.                                                                                                                            

Müslümanın aglı başına bir sıcarkan gelir, bir da gakarkan.

Ne ekersan onu biçen

Ne verirsan elinilan, o gidecek senininlan

Ne yapayım Allah’a don geydirdi fellah’a

Ne yavaş ol basıl, ne azgın ol asıl

Nerde varısa bir bodur, Allah’ın gazzebi odur

Nere gitsen okka dörtyüz dirhem                                                                                                                                                                                                              

Oğlan dayıya çeker gız da halaya

Olan oldu, torba doldu

Oldu olacag, gırıldı nacag.

Onnarın bildiği kantar, şindi suan dartar

Osurmassan kokusu çıgmaz

Oynamayacag gelinin yer dar olur.

Ödünç yeyen tabacasından yer.

Öfgeylan gakan, ziyanılan oturur

Öküz öldü, ortalıg bozuldu

Ölenner geri gelmez

Ölum, ölüm ardına olmaz

Ölüm hak, miras helal

Öyle baş öyle turaş

Özürü gabahatından böyüg.                                                                                                             

Para her kapuyu açar

Para parayı getirir

Param rezil, canım aziz

Parayı veren düdüğü çalar

Paraylan değil, sıraylan

Perşembenin gelişi, çarşambadan bellidir

Pilavdan dönenin gaşığı kırılsın

Popaz çok bulunca daşaklarını da suvar.                                                                                                                         

S…  de bir parça nor gördü da götünü Cikkonun mandrası zanetti.

Sabreden derviş muradına ermiş

Sabreden döş yer, sabretmeyen leş yer

Sabrınan gorug helva olur

Sagla samanı gelir zamanı.(Sattım samanı, ettim bu hanı).

Saglam ata çürük arpa zarar vermez

Salla külahı, ye pilavı

Saman için için yanar

Sanat altın belezigdir

Seftah senden, bereket Allah’dan

Sıçanın sidiğinden denize ne fayda?

Sışdı Cafer bez getirir, eylendirme tez getir.

Son pişmannıg fayda vermez (para etmez)

Sona galan dona galır

Soyundan çekmeyen soysuz olur

Söz büyüğün su küçüğün

Söz vermeg göt vermeğe bengzemez

Sözüne söz, arşınına bez

Su içerken, ilana bile incitmezler

Su uyur düşman uyumaz

Suğanın acısını  yeyen bilmez doğrayan bilir

Suyu başdan keseller

Südden ağzı yanan yoğurda üfürür da yer.

Sürüden ayrılanı gurd yer.                                                                                                                   

Tauğum güzel olsun da doğurmasınTauşan dağa küsdü, dağın haberi yog

Tauşan tepse annından,  başgasından medet umar

Tauşanı enişde kesince alinzavra da yapar yapacağını

Taze pakla yemeyenin garnı ağrımaz

Teggeyi begleyen çorbayı içer

Tekerleği yağlamassan dönmez

Temizlig imandan gelir

Temizlig yarı zenginnigdir

Tencere tekerlendi da kapağını buldu

Tilkinin   dönüp   dolaşacağı yer kürgcü dügganıdır.

Tilkiyi deliği sıymaz, guyruğuna da gabak bağlar.

Tok açın halinden bilmez (ağnamaz)

Toz dumanda ferman okunmaz.                                                                                                     

Ucuz etin yahnisi datsız olur

Ummadığın daş, baş yarar

Unumu eledim, eleğimi asdım

Urubaları bir sıçan yer da bütün sıçannar gabahat bulur                                                                    

Üzüm üzüme bakarag gararır

Üzümü çok olan yere sepedi ufag getir

Üzümü ye da bağzını sorma                                                                                                       

Vakitsiz öten horozun kafasını keseller

Veresiye içen iki defa sarfoş olur

Vermeyinca Mabut, ne yapsın Mahmud?                                                                                     

Ya bu deveyi güdmeli, ya bu diyardan gitmeli.

Ya devlet başa, ya guzgun leşe

Yabancının malı datlı olur

Yahudi züğürdeyinca esgi defder garış dırır

Yalancının mumu yadsıya gadar yanar

Yananı Allah görür

Yarı dogdor insanı candan, yarı imam dinden imandan ede                                                      

Zararın neresinden dönersenkardır.   

Zengin geyer güle güle deller, fakir geyer nerde buldun deler                                                            

Zengin olmag isdersan, ya zengin yanına, ya deniz yanına.                                                      

Zenginin göynü olana gadar fukarenın canı çıkar (Gübeği düşer)                                            

Zenginin malı züğürdün çengesini yorar