Denktaş ve Dr. Küçük, bir toplumun devlet olmasını sağlamış iki büyük lider, iki devlet adamı. Hayalleri yıllar sonrasını öngörebilecek kadar geniş, fedakârlıkları kendi hayatlarını bile ortaya koyacak kadar güçlü, liderlikleri bir toplumun geleceğini şekillendirecek kadar etkili.
Bugün bizi burada toplayan iki liderin aynı haftaya gelen ölüm yıldönümü. 15 Ocak Dr fazıl Küçük, 13 Ocak Rauf Raif Denktaş.
Dr. Fazıl Küçük Lozan antlaşması sonrasında İngiliz Sömürge Yönetiminin Kıbrıs Türk Halkı üzerinde yarattığı umutsuzluğun gerçekleştirdiği başarılı liderliği sayesinde ortadan kalkmasında büyük ve etkin bir rol oynamıştır. Önce Katak olarak bildiğimiz Kıbrıs Adası Türk Azınlığı Kurumunu, ardından Kıbrıs Milli Birlik Partisi daha sonra da Kıbrıs Türk’tür Partisini kurarak Kıbrıs Türklerinin siyasi örgütlenmesine katkıda bulunmuş, Kıbrıs Türk Basın tarihinin en uzun ömürlü gazetesi unvanına sahip Halkın Sesi gazetesi ile halkın sesi ve dili oldu. 14 Mart 1942 tarihli ilk sayısında Sayın Halkımızın yüksek huzurunda başlıklı yazısında ‘’ Artık söz yaşamıyor, memlekete dilsizdir, biz Türk Cemaati, dünyanın bu karışık ve karanlık günlerde, etrafımızda olup bitenlerden habersiz, boşluk içindeyiz. İşte bu büyük noksanlığı düşünerek huzurunuza çıkıyorum. Memleket, bize kendine borçlu olduğumuz vazifeleri ödememizi emrediyor’’ yazmaktadır.
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulmasının ardından başlayan ve Makarios’un anayasayı değiştirme baskılarına dayanmış ve geri adım atmamıştır. 1963 de yaşanan Tahtakale olayları, Kanlı Noel gibi Kıbrıs Türklerine yönelik saldırılar ve yaşanan acıların tamamında Dr Fazıl Küçük halkının yanındaydı. Kıbrıs Türkleri o zor günleri Dr. Fazıl Küçük ’ün gösterdiği liderlik ile aştı.
Tüm bunlardan öte Dr. Fazıl Küçük Türkiye’de Kıbrıs meselesinde farkındalık oluşturmada önemli bir rol oynadı. 1958 yılında geldiği Türkiye’de görüştüğü Fatin Rüştü Zorlu’ya Kıbrıs’ta olan biteni anlattı. Onun liderliğinde Ya Taksim Ya Ölüm mitingleri düzenlendi. Türk kamuoyunda taksim tezi ilk defa gündeme geldi. 9 ay sonra Türkiye, İş bankası müfettişi ve öğretmen müfettişi adı altında ilk uzmanlarını, Bayraktar ve yardımcılarını gönderdi. Kıbrıs Türkü’nün haklı davası için bir ömür boyu mücadele eden Dr. Küçük’ü saygı ve minnetle anıyoruz.
Rauf Raif Denktaş; benim çocukluk Kıbrıs’ımın tonton lideri, kendi söylemi ile dopdolu, heyecan yüklü, en ümitsiz anlarda Anavatan bizimledir diyerek ümitsizliği ümide dönüştüren lider. 1,5 yaşında annesi Emine Hanım’ı 17 yaşında babası Hakim Mehmet Raif beyi kaybeder. Babası Baf kazasındaki görevinden Lefkoşa’ya tayin olduğunda sadece 2,5 yaşındadır. Hayatındaki ilk anısı olan bu taşınmada hatırladığı anneannesinin kucağında ağladığıdır. O günü anılarında ‘’hep benimle uyuyan güzel kedim Tekir ‘Baf’ta kaldı ‘’ diye anlatır ‘’bir de annem… Ama ben 18 aylıkken kaybettim annemi, onu hiç hatırlamıyorum ‘’ der.
Tayyareci olmayı düşlediği günlerde babasının ‘’İngiliz okuluna yeni bir müdür geldi, kendisiyle tanıştım. Çok disiplinli bir kişidir. Sen İngiliz Okulu’na gideceksin, iyi İngilizce öğrenip, iyi bir avukat , güçlü bir gazeteci olacaksın. Kıbrıs’ı boşaltamayız. Kıbrıs’ta kalıp buraya hizmet edeceksin’’ sözleri ile hayalleri yıkılsa da aslında önünde yürüyeceği yol şekillenmiştir.
O yıllarda İngiliz yönetimi her yıl görevlerinde çok başarı 3-5 memura imparatorun doğum gününde nişan takardı. 1938 yılında ‘’ Member of The Biritish Empire’’ nişanı Mehmet Raif Bey’e verilecektir. Ancak bir sorun çıkar dönemin Türk düşmanı valisi Storrs törende Mehmet Raif Bey’in fes giymesini istediğini iletir aracılar ile. ‘’ Ben fesi atıp şapka giyeli yıllar oldu fes giymem, Vali öyle uluorta emir veremez… Ben valinin kişilere ne giydireceğini tayin etme hakkı veren bir yasa görmedim. Böyle bir emir varsa bana yazılı olarak veriniz ki müdafaamı yapabileyim ‘’ diye yanıt vermesi sonucunda ertesi gün nişan töreni yapılır. Tören sonrası yıllık iznini alarak İstanbul’a gelen Mehmet Rauf beyle ilgili haberler daha Mehmet Rauf Bey İstanbul’a ulaşmadan Babıali’de çoktan yayılmıştır. Başta yakın arkadaşı Hüseyin Cahit olmak üzere herkes medeni cesaretinden ötürü tebrik ederler. Tabii ki Kıbrıs’a dönüşte beklenen İngiliz yumruğu gelir ve kıdemi nedeniyle Lefkoşa’dan kazalara nakledilmemesi gereken Mehmet Raif Bey Limasol’a nakledilir. Rauf Raif okula yatılı olarak verilir. Limasol’da bir oda kiralayan Hakim Mehmet Raif Bey hem gözleri görmeyen çok yaşlanmış annesi için Lefkoşa’da ev masraflarını öderken bir yandan da Rauf Raif’in yatılı okul masrafını karşılamak zorunda kalmıştır. Böyle bir dönmemde daha yüksek maaşı olması nedeni ile yeni kurulan Köylü Borçları Tazmin Komisyonu’na Başkan yardımcısı olarak geçer. Yapılan başvurular için köyleri dolaşıp yerinde karar veren bu komisyonun köy gezilerinde üşütmeden kaynaklanan zatürenin kalbe etkisinden anjino pectoris nedeniyle 10 Ekim 1941 de hayata gözlerini yumar. Oysaki birkaç ay sonra penisilin keşfedilecek aynı hastalıktan evvela Churchill sonra binlerce insan kurtarılacaktı.
İkinci dünya savaşının ortasında eğitim için gittiği Londra’da patlayan bombalar arasında yaşadığı yıllarda hukuk eğitimini tamamladı. 1947 yılında bir avukat olarak Kıbrıs’a geri döndü. 1958 yılında Türk Mukavemet Teşkilatını kurdu. Zürih ve Londra anlaşmaları öncesinde Dr. Küçük ile birlikte Ankara’ya gelerek Dış İşleri Başkanı Fatin Rüştü Zorlu ile görüştü. Bu görüşmede adaya Türk Askerinin gönderilmesi teklifini dile getirdi.
1963 olaylarından sonra temaslarda bulunmak üzere yeniden Ankara’ya gelen Denktaş temaslarını tamamlayarak Kıbrıs’a geri döndü. 1964 Ocak ayında Londra Konferansına katılmak için adadan ayrılan Denktaş17 şubatta BM görüşmelerine katılmak için New York’a gitti. 18 Mart tarihinde Ankara’ya dönen Denktaş hakkında Kıbrıs Bakanlar Kurulu tarafından devlete hakaret ve başka suçlar nedeni ile tutuklama ve yargılama kararları alınınca Ankara’da kaldı. Gizlice Erenköy direnişine katılmak için Erenköy’e gitti. Tekrar Ankara’ya dönen Denktaş 1967 yılında adaya gizlice girerken tutuklandı. Yoğun girişimler sonucu Türkiye’ye iade edildi. 1968 yılında adaya giriş yasağı kaldırılınca Kıbrıs’a döndü.
Dr. fazıl Küçük ‘ün görevinden ayrılmasından sonra 18 Şubat 1973 tarihinde Kıbrıs Cumhurbaşkanı yardımcısı seçilen Denktaş Kıbrıs Barış Harekâtının ardından 13 Şubat 1975 tarihinde ilan edilen Kıbrıs Türk Federe Devletinin devlet ve meclis başkanlığı görevlerini yürüttü. 1976 yılında yapılan ilk genel seçimlerde devlet başkanlığına seçildi. 1981 yılında ikinci kez devlet başkanı seçilen Denktaş 15 Kasım 1983 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin ilanından sonra tekrar cumhurbaşkanlığına seçildi. 17 Nisan 2005 tarihinde yapılan seçimlere kadar 21 yıl 5 ay cumhurbaşkanı olarak görevini sürdürdü.
Elinden fotoğraf makinasını düşürmeyen bir fotoğraf sanatçısı, yazar, şair ve devlet adamı. Rauf Raif Denktaş’ın vefatının 14. Yılında onu rahmet, minnet ve özlemle anıyoruz. Her KKTC vatandaşının Kıbrıs Türk halkının özgürlük mücadelesini, kendi topraklarında özgür, egemen devlet sahibi bir halk olarak yaşamalarını; kararlı duruşu, engin bilgi birikimi, fikir ve idealleriyle, ortaya koyduğu değerleriyle bilge lider Rauf Raif Denktaş’a borçlu olduğunu düşündüğümüzden onun yaşamından fotoğraflarla dolu bu sergiyi açmaktan onur duyuyorum.
Kıbrıs Türk Halkının varoluş mücadelesi döneminde hiçbir fedakârlıktan kaçınmayarak halkına önderlik etmiş büyük insan, devlet adamı Kurucu cumhurbaşkanımız merhum Rauf Raif Denktaş’ı saygı ve rahmetle anıyoruz.
Kıbrıs Türk Kültür Derneği Genel Merkezi
Tolga ÜNSALDI
GENEL BAŞKAN
